(untitled) (Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, 2025)
Căm xe (Xylia xylocarpa (Roxb.) Taub.) là loài cây gỗ quý thuộc họ Đậu (Fabaceae), có giá trị kinh tế, sinh thái và dược liệu cao. Tuy nhiên, các quần thể tự nhiên của loài đã và đang suy giảm nghiêm trọng do khai thác quá mức. Nghiên cứu này nhằm xác định các thông số kỹ thuật tối ưu cho nhân giống vô tính Căm xe bằng phương pháp giâm hom bao gồm: Loại và nồng độ chất điều hòa sinh trưởng, loại hom, giá thể và thời vụ giâm. Thí nghiệm cho thấy, IBA ở nồng độ 1.500 ppm cho tỷ lệ ra rễ cao nhất (35,9%), với số rễ trung bình 3,7 rễ/hom và chiều dài rễ 4,4 cm. Hom non đạt hiệu quả ra rễ vượt trội (54,4%) so với hom già (22,2%). Giá thể cát vàng giúp tăng tỷ lệ ra rễ lên 36,7% cao hơn giá thể hỗn hợp đất (28,9%). Thời vụ giâm thích hợp nhất là mùa hè với tỷ lệ ra rễ trung bình 40,4%. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng hom non, xử lý IBA 1.500 ppm và giâm trên giá thể cát vàng vào mùa hè là kỹ thuật tối ưu trong điều kiện thí nghiệm, giúp nâng tỷ lệ ra rễ khoảng 36 - 40% và có thể áp dụng bước đầu cho nhân giống vô tính Căm xe phục vụ phụ hồi và gây trồng; tuy nhiên, tỷ lệ ra rễ vẫn còn ở mức trung bình so với yêu cầu sản xuất giống quy mô lớn, do đó cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện thêm các yếu tố kỹ thuật khác để nâng cao hơn nữa hiệu quả nhân giống.