NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, PHÂN BỐ VÀ TÁI SINH CỦA LOÀI KHÔI TÍA (Ardisia sylvestris Pitard) TẠI VƯỜN QUỐC GIA CÚC PHƯƠNG (Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, 2026)
Khôi tía (Ardisia sylvestris Pitard) là loài thực vật bản địa phân bố rộng rãi tại các khu rừng nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh của Việt Nam. Đây là loài cây có giá trị cao, được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền để điều trị các bệnh về dạ dày, viêm loét và hỗ trợ tiêu hóa… Kết quả nghiên cứu tại Vườn Quốc gia Cúc Phương cho thấy, Khôi tía có chiều cao trung bình từ 0,5 - 3,0 m; thân thường ở dạng đơn trục, vỏ nhẵn, không có lông và có màu xám nhạt; phần thân rễ bò có cấu trúc rỗng xốp; lá đơn, mọc cách, tập trung ở phần ngọn, phiến lá hình mác dài từ 15 - 30 cm; hoa mọc thành chùm, dài 10 - 15 cm, trục chính mang 4 - 6 trục thứ cấp, mỗi trục mang 5 - 10 hoa tập hợp thành tán. Về đặc điểm phân bố, Khôi tía phân bố ở khu vực có khí hậu mát và ẩm quanh năm, nhiệt độ trung bình khoảng 22,5oC, độ ẩm trung bình là 85%; lượng mưa trung bình 1.680 mm/năm; đất có dung trọng dao động từ 1,06 - 1,15, tầng đất mặt có nhiều mùn và ẩm, tầng đất dày trên 70 cm, thành phần cơ giới đất từ thịt nhẹ, trung bình đến nặng, tỉ lệ lẫn đá ít, khả năng thấm, thoát nước tốt, có độ chua từ chua ít đến rất chua. Số lượng cá thể Khôi tía phân bố dao động từ 50 - 380 cây/ha, tập trung nhiều nhất tại các trạng thái rừng IIIA2, IIIB, nơi có độ tàn che cao. Loài Khôi tía có khả năng tái sinh hạt tốt, cây tái sinh chủ yếu ở phẩm chất A.